Rezultati konkursa HERIT.CITY – nasljeđe u fokusu

dani arhitekture_herit.city_konkurs

 

O pitanjima

Ideja nam je bila da kroz HERIT.CITY konkurs i pristigle radove preispitamo kolektivni i individualni odnos prema nasljeđu i dobrima. Pozvali smo autore da kroz fotografiju, crtež, kolaž, računarsku vizualizaciju, nekoliko riječi ili neki drugi medij zabilježe i prikažu svoje viđenje kulturnog nasljeđa. Cilj konkursa je bio da otvori pitanja o njegovom prisustvu u svakodnevnici; da podstakne komunikaciju o odnosima između nasljeđa i grada sa jedne strane i pojedinca i grada sa druge. Namjera nam je bila da kroz učešće i komunikaciju stvorimo prostor za komunikaciju, za kreativni dijalog između samih autora.

O prostoru i nasljeđu

Kulturno nasljeđe predstavlja niz fizičkih i nematerijalnih dobara koja čine ostavštinu prošlih generacija. Podrazumijeva dobra koja su naslijeđena ili koja nastaju u sadašnjosti, a imaju specifičnu vrijednost i simbolički značaj u svijesti ljudi. Često se događa da jedna generacija odbaci ono što je prethodna generacija smatrala kulturnom baštinom, pa ponovno oživljavanje baštine uslijedi tek nakon smjene još jedne generacije.

U kontekstu DANA, izdvajaju se dvije ključne riječi: prostor i nasljeđe. S jedne strane preispituje se fizički prostor i tvorevine koje same po sebi jesu arhitektonska baština; a sa druge prostor koji je pozornica, scenografija (i podloga) za (privremeno, neopipljivo) kulturno nasljeđe.

Nasljeđe se preispituje kroz značenja na različitim nivoima, i kroz odnos sa identitetom (od nacionalnog ka ličnom).

O odgovorima

Arhitektura je dominantan motiv u pristiglim radovima a istorijski i kulturni spomenici, iako često prostorno izdvojeni od grada, su prepoznati kao odgovor na temu. Srednji vijek i srednjevijekovna baština su najprisutniji, dobra iz drugih epoha manje prisutna, sa izuzetkom industrijskog nasljeđa (preciznije napuštenih prostora), koje je česta vizuelno i estetski privlačna tema na globalnom nivou (#urbex).

Kategorije: fotografija (“gledanje/ posmatranje”), arhitektura (“stvaranje”), kolaži/ ilustracije (“promišljanje”)

U kategoriji arhitektura (“stvaranje”) pristiglo je šest radova. Radovi su arhitektonska i urbanistička rješenja (na dva nivoa i u dvije razmjere). Teško ih je ocijeniti u kontekstu teme jer su svi projekti specifični (i autori ih uglavnom nisu kontekstualizovali – nedostaje direktan odgovor na temu). Unutar ove kategorije je nemoguće (i nepotrebno) praviti hijerarhiju: svi radovi zajedno pokazuju konkretne (praktične) primjere (iz okruženja) i reakciju na postojeći prostor.

Fotografija (“gledanje/ posmatranje”) je dominantan medij. Najveći broj pristiglih radova su fotografije (ukupno 11 + 1). Kvalitet radova je različit i jezik autora takođe: dio radova su tehnički kvalitetne fotografije, dio su dokumentarne fotografije, a dio su lične priče i impresije o mjestima, sa osvrtom na arhitektonske i istorijske spomenike različitih epoha. Osim jedne. Samo jedna fotografija hvata pokret, (“male”) ljude, trenutak i prolaznost, u kojima nema nostalgije (koja dominira velikim brojem fotografija). Ima atmosferu koja je pozitivna. Podsjeća na stvari bitnije od same građene sredine, ali i na ulicu, kao simbol kulture i mjesto susreta. U priči o nasljeđu vrlo često se zaboravlja na život, a ovaj rad to slavi.

Ulica,

drvored,

odrastanje,

prijateljstvo,

– život.

 Ilustracije i kolaži (“promišljanje”) su najličniji i najdirektnije odgovaraju na temu HERIT.CITY. Autori su ispremetali i presložili elemente i simbole na vizuelno atraktivan način: radove možemo sagledati onako kako sagledavamo grad, u kojem se suživot različitih epoha nastavlja i nadograđuje. 10 pristiglih radova su stilski raznovrsni, ali u odnosu na kategorije arhitektura i fotografija, otvaraju temu kulturnog nasljeđa i na taj način proširuju temu sa opipljive (materijalne) na neuhvatljivu (nematerijalnu) koja prevazilazi vremenski i prostorni kontekst.

O kraju i novim pitanjima

Tehnički, atorima postavljamo pitanje važnosti naziva djela. Da li je trenutak u kojem se slika “nazove”, trenutak u kojem se misao uobliči u riječ, korak bliže ka prevođenju impresije u “tekst” čitljiv i dostupan drugima?

+

Suštinsko (ili okvirno) pitanje je pitanje vremena u kulturi koja često izjednačava “starije” sa “značajnijim”. Pitanje koje postavljamo jeste: da li trenutak može da se izjednači sa vječnošću, vijekovima ili, u najmanju ruku, decenijama? I na koji način bi jedan takav trenutak mogao nekome da se ostavi u nasljeđe?

Rad “Vemenska spirala” Slađana Jorgovanovića diskutuje upravo na tu temu, na temu vremena, koje iako je predstavljeno vertikalom, “odlazi” i “vraća se” na početak. Postaje ciklično, nelinearno, i život koji prolazi kroz njega (kroz vrijeme), se obnavlja i na taj način dobija novi oblik, novo lice, u koje su ugrađena prethodna iskustva, uticaji epoha, uticaji prostorno-vremenskih odnosa unutar kojih se “odrastalo” i “starilo”. Predstavljanje odnosa nasljeđa i društva kroz formulu, odnosno povezivanje  matematike i geometrije je veoma interesantno. Kompletna priča je jasna, ali i zahtjevna. Postoji jedan centar iz koga sve kreće. Nasljeđe je grafički predstavljeno beskonačnom konusnom spiralom. U principu, veza nasljeđa i društva je linearna i prostorno raste po svim pravcima, ali ipak postoje karakteristične tačke kada pad društva uslovljava i pad brige o nasijeđu, uslovljava vraćanje na početak.

I na kraju – apsolutna vrijednost, kao matematičko pravilo, je uvijek pozitivna, što ostavlja određenu dozu optimizma gledano iz trenutka u kome se nalazimo; trenutka koji je sad; trenutka u kojem “posmatramo”, “stvaramo” i “promišljamo”.

+

Svi radovi će biti predstavljeni na izložbi na Simpozijumu Dana arhitekture u Banjaluci 8. i 9. juna.
Čestitke svim učesnicima i nagrađenom.
Radove možete pogledati u galeriji

Klesanje Kamena
Jovica Blagojević i Slobodan Radulovič

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s